عبرت‌لیک: توتسی‌لر- رواندا:

رواندا آدلانان بؤلگه، اوزون گئچمیشدن به‌ری، توتسی‌لرین و هوتی‌لرین یاشادیغی بؤلگه‌دیر. هوتی‌لر، آوجی‌لیق و بعضا حیوان‌جی‌لیق ایله مشغول اولان قبیله‌لردی. توتسی‌لر ایسه اکینچیلیک ایله مشغول اولان قبیله‌لر. بو بؤلگه‌ تاریخ بویو توتسی کرال‌لارینین اداره‌سین‌ده اولموشدور. بیرینجی دونیا ساواشیندان سونرا رواندانین اداره‌سی، بلژیک دولتینه وئریلدی و بلژیک دولتی اورایی بیر مستعمره کیمی اداره ائتمه‌یه باشلادی. بلیژیک استعماری، بیر طرف‌دن توتسی‌لرین حاکمیتینین دوامینی ساغلادی و بوتون دولت قورولوشلارینین کنترلونو توتسی‌لره وئردی، باشقا طرفدن میسیونرلر، کلیسا و دانشگاهلارین اوریانتالیست بؤلوملری، هوتی‌لره فرقلی کیملیک و تاریخ یارادیب، هوتی‌لرین اسکیدن بؤیوک مدنیته صاحب اولدوقلارینی گؤسترن تاریخ کیتابلاری و بیلیمسل مقاله‌لر یاییب، هوتی میللیت‌چی‌لیغینی یاراتدیلار. حتی اونونلا قالماییب، علمی شکیل‌ده توتسی‌لرین یئرلی اولمادیغینی و اتیوپی‌دن کؤچدوک‌لرینی یایدیلار. ایکینجی دونیا ساواشیندان سونرا بو بؤلگه‌نی سازمان ملل اداره‌ ائتمه‌یه باشلادی. او تاریخ‌لرده اؤلکه‌نین نفوسونون %20سی توتسی و %75ی هوتی‌لردن تشکیل اولوردو. سازمان ملل‌ین قوردوغو سئچیملرده هوتی‌لر قازاندی و حاکمیته گئچدی. هوتی‌لر حاکیم اولدوقدان سونرا توتسی‌لره قارشی تضییق‌لر باشلادی، توتسی‌لر ایشلریندن آتیلدیلار، اون مین‌لرجه توتسی اولدورولدو و یوز مینلرجه توتسی رواندادان قاچماق مجبوریتین‌ده قالدی. بو تبعیض‌لر رواندانین باغیمسیزلیغیندان سونرا دا دوام ائتدی. توتسی‌لر هر زامان اؤزلرینی رواندانین صاحیبی بیلیردیلر و رواندایا اونلارین حلکم اولماغینی ایسته‌ییردیلر. توتسی‌لر اؤز بؤلگه‌لرینی قورتاریب باغیمسیزلیق آلماق یئرینه، Habyarimana آدلی دیکتاتورا قارشی، هوتی مخالف‌لر ایله بیرله‌شه‌رک عصیانلار باشلادیب دیکتاتورو دئویرمه‌یه چالیش‌دی‌لار. حتی 1990 ایللرینده اوگاندایا قاچمیش توتسی‌لر، سیلاحلانیب RPF جبهه‌سی آدی ایله رواندا حاکمیتینه قارشی ساواشمایا باشلادیلار و پایتخت‌ین یاخینلارینا دک ایلرله‌دی‌لر. آما دنیا گوج‌لری دیکتاتورو دستکله‌ییب RPF جبهه‌سینی دوردوردو. سونوندا 1994ده دیکتاتور اؤلدورولدو. آما حاکیمیت توتسی‌لرین ده‌ییل، آشیری میللیتجی هوتی‌لرین الینه گئچدی. آشیری میللیتچی هوتی‌لر، حاکمیتی اله گئچیردیکدن سونرا، توتسی‌لری قتل عام ائتمه‌یه باشلادیلار. سلاحلی هوتی‌لر سلاح ایله، اولمایانلار ساتور و اوراغ ایله، یاشلی، اوشاق، آرواد، کیشی دئمه‌دن، توتسی‌لری اؤلدوردولر. بیر میلیوندان چوخ توتسی خالقی اؤلدورولدو، قالانلاری دا توپراق‌لاریندان کؤچمک مجبوریتینده قالدی. بو شکیلده توتسی سوی قیریمی تاریخه یازیلدی.

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

More posts