دموکراسینین اساسی خالقین ائگئمنلیغی و سیاسی برابرلیکدیر و هر کسین قبول ائتدیغی بیر دهیردیر. حاکمیتین مشروعیت قایناغی خالق اولان و قرارلاری چوغونلوغون اویو ایله آلان بیر سیستمه، دموکراتیک بیر سیستم دئیلر. دموکراتیک بیر سیستمده، چوخونلوغون اویو ایله اقلیت حقلری راحاتلیقلا ازیله بیلر. اونون اوچون بعضی دموکراسیلر، اصلینده چوغونلوغون دیکتاتورلوغودور. بونا قارشی، آزینلیقلار و فرقلی دوشونجه صاحبلرینین حقلرینی قوروماق اوچون لیبرال دموکراسی اورتایا چیخیر. مدرن لیبرال دموکراسیلرده اکثریتین حاکمیتی، قانون اساسی و باشقا قانونلارلا محدودلاشیر. خصوصا انسان حقلری و حقوقون اوستونلوغو اساس آلینیر. لیرال دموکراسیلرده آزینلیق حقلری و انسان حقلری آنا یاسا ایله قورونور. آنجاق لیبرال دموکراسیده ده کولکتیو و میللی حقلر سؤز قونوسو دهییل. چونکو دموکراسینین قونوسو، بیر دولت ایله وطنداشلارینین مناسیبتیدیر، میللیتلرین حقوقلاری و بیربیری ایله مناسبتلری دهییل. میللی حقلرین وئریلدیغی دموکراسیلر(سوئیس، کانادا و …) اصلینده یالنیزجا دموکراسی دهییل. بو اؤلکهلرین حکومت سیستملری، میللی حقلر ایله دموکراسینین تلفیقیدیر کی اونا اصطلاحا کونسوسیونل دموکراسی دئیرلر. کونسوسیونل دموکراسی اولان اؤلکهلرین هامیسیندا دا هر میلت، اؤز میللی حقلری اوچون مجادله ائدیب، مرکزی دولتی او حقلری قبول ائتمهیه مجبور ائدیبدیر. میللی حقلری اوچون مجادله ائتمهین میللتلر، حکومت سیستمی ایستر دموکراتیک اولسون، ایستر دیکتاتورلوک، میللی حقلریندن محروم اولوب یوخ اولمایا محکومدور.
دموکراسی انسانلیغین ان بؤیوک قازانجی و باشاریسی اولسا دا، هر شئییین علاجی دهییل. دموکراسی میللی حقلری گارانتی ائدن بیر سیستم دهییل. میللی حقلر(رسمی دیل، فرهنگ، خودمختارلیق، فدرالیزم، باغیمسیزلیق حقی) گوجلو بیر شکیلده قانون اساسیده قید اولونوب قورونمازسا، انتخابات ایله گلن بیر اکثریت، ائله همین دموکراسینی چوماق ائدیب، میللیتلرین حقلرینی داها چوخ محدودلاشدیریب، داها چوخ فلاکته سالا بیلر.
بیر استثمارجی دولتین دموکراتیک اولماسی، تک باشینا مستعمره میللتلر اوچون بیر فایداسی اولماز. دنیانین دموکراسی سمبولو فرانسهنین دموکراتیک بیر دولت اولماغی، نه الجزایرلیلری میللی ظلمدن قورتاردی، نه ده آلساس منطقهسینده یاشایان آلمانلارین میللی حقلرینین وئریلمهسینه سبب اولدو. حتی لاپ ترسهسینه، دموکراسینی بیر چوماق کیمی استفاده ائدیب آلساسداکی، آلمان میللیتینی تماما یوخ ائتدی و الجزایرده ده یوزمینلر انسانین اؤلومونه سبب اولدو.
ایراندا دموکراتیک بیر سیستمین قورولما احتمالی یوخدور. بونون سببلری بیر باشقا یازیدا اله آلیناجاق. آنجاق ایراندا دموکراتیک بیر حاکمیت اولسا بئله، یئنه ده فارس اوستونلوغونو(فارس دیلینی و مدنیتینی) دموکراسی چوماغی ایله حاکم ائتمهیه چالیشاجاق. چونکو اونلار اؤز میللتلری اوچون اؤزگورلوک، برابرلیک و حقوق اوستونلوغو ایستهییرلر، ایرانین استثمار ائتدیغی آذربایجان و تورکلر اوچون یوخ. اونلار نه قدر دموکراسیدن سؤز ائتسهلر ده گونئی آذربایجانین حقیقی بیر سیاسی گوج و قرار آلما مکانیزماسینا صاحب اولماغینی ایستهمیرلر و اونا قارشیدیرلار.
بو گون بئله، هیچ بیر گوجلری اولمایان و تورکلرین حمایتینه محتاج اولان مرکزیتچی اوپوزیسیون گروهلار، تورکلرین حقلری قونوسوندا ان کیچیک بیر آوانتاژا راضی اولمورلار، حتی جمهوری اسلامیدن بئله دها بئتر تورک دشمنیدیرلر. اونلار حاکمیته گلیب، گوج صاحبی اولدوقلاریندا، بو گوندن داها شدتلی تورک دشمنی اولاجاقلاری قطعیدیر. حتی ظاهرا دموکراتیک بیر حکومت قورسالار بئله، دموکراسی و حقوق اوستونلوغونو یالنیز فارسلیق و ایرانچیلیق اوچون ساغلاییب، دموکراسینی بیر چوماق کیمی گونئی آذربایجانین میللی طلبلرینی باسدیرماق اوچون استفاده ائدهجکلری بو گوندن آشکاردیر. یوز ایلدن چوخدور ذاتا بونو تکرار-تکرار امتحان ائدیریک. یوز ایلدیر ذاتا گونئی آذربایجانی بو بوش وعدهلرله آلداتیب مشغول ائدیبلر. یوز ایلدن چوخدور ان بویوک دردیمیز یعنی اؤزگورلوغوموز، دولتسیزلیییمیز و اشغال آلتیندا اولدغوموزو اونودوب، فارسلارین ایرانینی دموکراتیکلشدیرمهیه چالیشمیشیق. هر دفعه قازاندیق دئدیییمیزده گؤرموشوک کی، اصلینده اونلار قازانیب بیز مغلوب اولموشوق. بیر یانلیشی داها نه قدر تکرار تکرار تجربه ائدهجهییک؟ بو یانلیش یول اوچون وئردیغیمیز بو قدر هزینه بس دهییل می؟ یئنی بیر یول اختارماق زامانی گلمهدی می؟ آرتیق یالنیز گونئی آذربایجان اوچون و یالنیز اؤز خالقیمیز اوچون موجادله ائتمک زامانی گلمهدیمی؟
البته بورادا آماجیم دموکراسی آدینا مجادله ائدنلره قارشی اولماق دهییل. گونئی آذربایجاندا دموکراتیک و مدرن دوشونجهلرین یاییلماسی اوچون چالیشان هر فرد یا دا تشکیلات، چوخ دهیرلی و اهمیتلیدیر. آما ایرانی دموکراتیکلشدیرهرک، گونئی آذربایجانین پایینی آلاجاغینی دوشونوب مجادله ائتمهغین ده، بوش بیر خیال اولدوغونو و گونئی آذربایجانا هیچ بیر فایداسی اولمادیغینی وورقولامالییام.
Bir yanıt yazın